W 2023 roku Najwyższa Izba Kontroli (NIK) opublikowała raport, który rzucił światło na powszechnie występującą nieefektywność w sposobie, w jaki polskie instytucje publiczne zarządzają swoimi zasobami programowymi. Audyt, który objął prawie 20 podmiotów (z czego ponad połowa to samorządy lokalne), ujawnił systemowe problemy wykraczające daleko poza izolowane przypadki złego zarządzania.

Według analiz firmy Forscope w Europie Środkowej i Wschodniej wtórny rynek oprogramowania rośnie w tempie ponad 20 proc. rocznie. Organizacje coraz częściej dostrzegają jego potencjał do optymalizacji budżetów i poprawy strategii IT. Z możliwości sprzedaży software’u z drugiej ręki korzystają również partnerzy IT, dla których jest to kolejny sposób na poprawę marży.

W miarę jak infrastruktura cyfrowa staje się kluczowym elementem niemal każdej działalności biznesowej, rośnie również znaczenie bezpiecznego i zgodnego z przepisami procesu zakupu oprogramowania. Niezależnie od tego, czy firma inwestuje w nowe licencje, czy sprawdza bardziej opłacalne rozwiązania z rynku wtórnego, jedna rzecz pozostaje niezmienna – ostrożność.

Z analiz firmy Forscope wynika, że polskie instytucje publiczne zaoszczędziły do tej pory ok 12 mln. euro, dzięki wykorzystaniu tzw. pośredniej dystrybucji oprogramowania, czyli zakupu licencji oprogramowania z rynku wtórnego. To rozwiązanie jest szczególnie atrakcyjne dla organizacji, które stawiają na kontrolę budżetu, a nie na usługi chmurowe czy częste aktualizacje. W Unii Europejskiej odsprzedaż licencji na oprogramowanie jest chroniona przepisami prawa, pod warunkiem, że licencje pierwotne zostały nabyte legalnie, a użytkownik zaprzestał/zakończył ich używanie. Otwiera to legalną i efektywną kosztowo alternatywę wobec zakupów bezpośrednich.

W miarę jak organizacje w całej Europie przygotowują się do zakończenia wsparcia dla powszechnie używanych produktów Microsoft, takich jak Windows 10, coraz większa liczba decydentów w IT wykracza poza tradycyjne cykle aktualizacji w poszukiwaniu możliwych i bardziej oszczędnych alternatyw. Wśród rozwiązań zyskujących na popularności jest technika tzw. micropatchingu, w tym 0patch, która na nowo definiuje sposób ochrony starszego oprogramowania, długo po zakończeniu oficjalnego wsparcia.

Wraz z rosnącą adopcją chmury obliczeniowej, firmy muszą analizować swoje strategie i budżety w kontekście licencji na oprogramowanie. Wiele organizacji migrujących do chmury stoi zatem przed kluczowym wyborem: przejść na modele subskrypcyjne, zalecane przez dostawców rozwiązań chmurowych, czy wykorzystać dotychczasowe inwestycje w oprogramowanie. Odpowiedzią na te wyzwania jest usługa BYOL, wprowadzana w wielu organizacjach we współpracy z Forscope.

14 października 2025 roku Microsoft oficjalnie zakończy wsparcie dla niektórych, popularnych produktów, w tym: Windows 10, Office 2016 i Office 2019. Firmy, korzystające z tych wersji, wkrótce będą musiały podjąć decyzje w obliczu potencjalnych problemów dotyczących bezpieczeństwa, zgodności i ciągłości operacyjnej. Ponieważ do zakończenia wsparcia pozostał mniej niż rok, firmy powinny wykonać audyty infrastruktury IT i doprecyzować plany działania, aby uniknąć potencjalnych zakłóceń.