ERP a modele produkcji: jak zestroić strategię z wymaganiami rynku

Katgoria: ERP / Utworzono: 03 wrzesień 2025

Czego wymagają dziś klienci firm produkcyjnych? Szybkiej realizacji zamówień, personalizacji produktów i konkurencyjnych cen. Aby sprostać tym wymaganiom, przedsiębiorstwa muszą precyzyjnie dobrać model produkcji, który najlepiej odpowiada specyfice ich działalności. Zrozumienie różnic między strategiami Make to Stock (MTS), Assembly to Order (ATO), Make to Order (MTO) i Engineer to Order (ETO) pozwala zoptymalizować procesy i zmaksymalizować zyski. Zwłaszcza wtedy, gdy produkcja wsparta jest zintegrowanym systemem ERP.

REKLAMA

APICS a modele produkcji. Fundament skutecznego planowania

Zarządzanie łańcuchem dostaw to skomplikowany proces, wymagający analizy ogromnej ilości danych. Planowanie w ciągle zmieniającym się środowisku wydaje się niemal niemożliwe. Staje się jednak zadaniem wykonalnym, gdy oprze się je na metodzie APICS.

Czym jest APISC? The Association for Operations Management to organizacja, która wyznacza standardy planowania produkcji. Jednocześnie jest to metodologia, która pokazuje, jak od planu strategicznego, poprzez poszczególne plany niższego rzędu przejść do planu wykonawczego. Czyli przekształca strategię biznesową w plan wykonawczy dla firmy. Koncepcja APICS stanowi uniwersalny fundament dla każdego przedsiębiorstwa, niezależnie od specyfiki jego produkcji. APICS definiuje cztery kluczowe poziomy planowania, które muszą być ze sobą zintegrowane, aby zapewnić spójność działań od najwyższego szczebla strategicznego aż po codzienną realizację w hali produkcyjnej.

Poziomy planowania APICS

1. Strategiczne (Long-Range Planning)

Poziom ten dotyczy długofalowych decyzji, obejmujących horyzont 2-5 lat. Obejmuje prognozowanie popytu, decyzje o lokalizacji zakładów, technologii produkcji i ogólnej zdolności produkcyjnej.

2. Taktyczne (Medium-Range Planning)

Na tym poziomie, często określanym jako planowanie sprzedaży i operacji (S&OP), firma równoważy prognozy popytu z dostępnymi zasobami w perspektywie 6-18 miesięcy.

3. Operacyjne (Short-Range Planning)

Jest to szczegółowe planowanie na poziomie tygodniowym lub miesięcznym, w ramach którego oblicza się potrzeby materiałowe (MRP) oraz zdolności produkcyjne (CRP), tworząc konkretne zlecenia.

4. Wykonawcze (Execution)

Ostatni poziom, na którym plan jest realizowany w praktyce. Obejmuje zarządzanie pracą w hali produkcyjnej, kontrolę jakości i bieżące monitorowanie postępów.

Modele produkcji a APICS

Centralne narzędzia APICS (np. MRP, MPS, S&OP) pojawiają się we wszystkich modelach produkcyjnych. Zatem każdy z nich, czy to MTS, czy ATO, MTO i ETO, jest zakorzeniony w tej koncepcji, ale kładzie nacisk na inne jej elementy. Przykładowo, w modelu Make to Stock kluczowe znaczenie ma precyzja planowania taktycznego (S&OP) i operacyjnego (MRP). Wszystko po to, by uniknąć nadmiernych zapasów. Z kolei w Engineer to Order największe wyzwanie leży w zarządzaniu poziomem strategicznym i wykonawczym. Dlaczego? Ponieważ każdy projekt jest unikalny. Współczesny system ERP integruje te wszystkie poziomy i stanowi niezastąpione narzędzie do efektywnego zarządzania produkcją w ramach każdego z modeli.

Przegląd modeli produkcji

1. Make to Stock (MTS) – Produkcja na magazyn

Make to Stock (MTS), czyli produkcja na magazyn, to najbardziej tradycyjny model, w którym produkty wytwarza się na podstawie prognoz popytu, a następnie magazynuje – już gotow do wysyłki. Kluczowym celem jest tu skrócenie czasu realizacji zamówienia do minimum, co ma bezpośredni wpływ na zadowolenie klienta.

Charakterystyka i zastosowanie:

Wytwarzanie produktów standardowych o wysokim, przewidywalnym popycie.
Główny nacisk na wydajność i skalę produkcji.
Kluczowe wyzwanie to precyzyjne prognozowanie popytu, aby uniknąć nadmiernych zapasów lub ich braku.
Typowe branże: spożywcza, chemiczna, odzieżowa (produkcja masowa), elektronika użytkowa.
Planowanie APICS: głównym narzędziem jest MPS (Master Production Schedule) oparty na prognozie popytu.
Produkcja jest inicjowana przewidywanym zapotrzebowaniem, a MRP wylicza potrzeby materiałowe.

Jak ERP wspiera MTS? System ERP jest tu niezbędnym narzędziem. Moduł planowania produkcji (MRP) automatycznie generuje zlecenia produkcyjne na podstawie prognoz i bieżących stanów magazynowych. Umożliwia monitorowanie stanów magazynowych w czasie rzeczywistym, co pozwala na szybką reakcję w przypadku nieoczekiwanych zmian popytu.

2.Assembly to Order (ATO) – Montaż na zamówienie

Model Assembly to Order (ATO) jest hybrydą pomiędzy produkcją na magazyn a produkcją na zamówienie. W tym przypadku firma produkuje i magazynuje komponenty oraz podzespoły, a ich finalny montaż odbywa się dopiero po otrzymaniu zamówienia od klienta. Daje to możliwość pewnego stopnia personalizacji produktu bez konieczności długiego oczekiwania.

Charakterystyka i zastosowanie:

Kluczowe zalety: równowaga między szybkością realizacji a możliwością personalizacji.
Zarządzanie zapasami koncentruje się na komponentach, a nie na produktach gotowych.
Typowe branże: przemysł samochodowy (konfiguracja pojazdów), komputery (składanie na zamówienie), meble modułowe.
Planowanie APICS: komponenty są produkowane/magazynowane wg prognozy (MTS), a finalny montaż odbywa się pod konkretne zamówienie (MTO).
APICS rekomenduje utrzymywanie w MPS poziomu komponentów/modułów, a nie wyrobów gotowych oraz szybkie planowanie montażu końcowego pod zamówienie (Final Assembly Schedule – FAS).

Jak ERP wspiera ATO? System ERP w modelu ATO musi zarządzać złożoną strukturą produktu (BOM – Bill of Materials). Dzięki konfiguratorowi produktu klient może wybrać pożądane opcje, a system automatycznie generuje listę komponentów do montażu. ERP śledzi dostępność poszczególnych podzespołów i automatycznie rezerwuje je pod konkretne zamówienie.

3. Make to Order (MTO) – Produkcja na zamówienie

Model Make to Order (MTO) polega na produkcji wyrobu dopiero po złożeniu zamówienia przez klienta. Jest to strategia stosowana w przypadku produktów unikalnych lub o niskim, nieregularnym popycie. Firma nie trzyma zapasów gotowych wyrobów.

Charakterystyka i zastosowanie:

Dłuższy czas realizacji zamówienia, ale pełne dostosowanie do potrzeb klienta.
Brak ryzyka gromadzenia zapasów gotowych wyrobów.
Kluczowe wyzwanie to efektywne zarządzanie łańcuchem dostaw i terminami produkcji.
Typowe branże: przemysł maszynowy, produkcja mebli na wymiar, specjalistyczne urządzenia medyczne.
APICS zaleca: krótsze planowanie MPS (często MPS obejmuje tylko kluczowe komponenty lub moce produkcyjne). MRP działa bardziej „na żądanie” – materiał jest zamawiany pod konkretne zlecenie.

Jak ERP wspiera MTO? W przypadku MTO system ERP odgrywa kluczową rolę w zarządzaniu całym cyklem zamówienia – od zapytania ofertowego, przez planowanie produkcji, aż po wysyłkę. Moduły planowania i harmonogramowania (APS) umożliwiają optymalne wykorzystanie zasobów, a moduły kontroli jakości i dokumentacji zapewniają, że każdy etap produkcji jest zgodny z wymaganiami klienta.

4. Engineer to Order (ETO) – Projektowanie na zamówienie

Engineer to Order (ETO) to najbardziej zaawansowany i skomplikowany model, w którym zarówno projektowanie, jak i produkcja produktu są realizowane od podstaw po otrzymaniu zamówienia. Każde zlecenie jest unikalnym projektem, co wymaga ścisłej współpracy z klientem na wszystkich etapach.

Charakterystyka i zastosowanie:

Krótki lub nieistniejący cykl życia produktu.
Wysoka personalizacja i złożoność produktu.
Bardzo długi czas realizacji zamówienia ze względu na etap projektowy.
Typowe branże: budowa statków, instalacje przemysłowe, budownictwo, zaawansowane maszyny specjalistyczne.
APICS skupia się na zarządzaniu projektami (PM) i integracji z MRP/ERP w fazie realizacji. Planowanie bardziej przypomina zarządzanie portfelem projektów niż klasyczny MPS.

Jak ERP wspiera ETO? W modelu ETO system ERP musi zintegrować zarządzanie projektem z procesami produkcyjnymi. Kluczowe są moduły zarządzania projektami, które pozwalają na śledzenie postępów, alokację zasobów, zarządzanie budżetem i harmonogramem. System wspiera również inżynierię, pozwalając na tworzenie i zarządzanie dokumentacją techniczną (CAD/CAM) oraz powiązanie jej z procesem produkcyjnym.

Wybór odpowiedniego modelu produkcji jest strategiczną decyzją, która ma bezpośredni wpływ na konkurencyjność firmy. Jednak niezależnie od tego, na jaki model firma się zdecyduje, nowoczesny system ERP dla produkcji, taki jak BPSC ERP, umożliwi efektywne zarządzanie, optymalizację procesów i precyzyjne planowanie.

Źródło: www.bpsc.com.pl

Oceń system IMPULS EVO
na stronie www.raport-erp.pl

Najnowsze wiadomości

Kwantowy przełom w cyberochronie - nadchodząca dekada przepisze zasady szyfrowania na nowo

Przez długi czas cyfrowe bezpieczeństwo opierało się na prostym założeniu: współczesne komputery potrzebowałyby ogromnych zasobów i wielu lat, aby złamać silne algorytmy szyfrowania. Rozwój technologii kwantowej zaczyna jednak tę regułę podważać, a eksperci przewidują, że w perspektywie 5–10 lat może nadejść „dzień zero”. Jest to moment, w którym zaawansowana maszyna kwantowa będzie w stanie przełamać większość aktualnie stosowanych zabezpieczeń kryptograficznych w czasie liczonym nie w latach, lecz w godzinach.

Czytaj całość

PSI prezentuje nową identyfikację wizualną

W ramach realizowanej strategii transformacji PSI Software SE zaprezentowała nową identyfikację wizualną. Odświeżony wizerunek w spójny sposób oddaje technologiczne zaawansowanie firmy, jej głęboką wiedzę branżową oraz silne ukierunkowanie na potrzeby klientów. Zmiany te wzmacniają pozycję PSI jako innowacyjnego lidera technologicznego w obszarze skalowalnych rozwiązań informatycznych opartych na sztucznej inteligencji i chmurze, rozwijanych z myślą o energetyce i przemyśle.

Czytaj całość

PROMAG S.A. rozpoczyna wdrożenie systemu ERP IFS Cloud we współpracy z L-Systems

PROMAG S.A., lider w obszarze intralogistyki, rozpoczął wdrożenie systemu ERP IFS Cloud, który ma wesprzeć dalszy rozwój firmy oraz integrację kluczowych procesów biznesowych. Projekt realizowany jest we współpracy z firmą L-Systems i obejmuje m.in. obszary finansów, produkcji, logistyki, projektów oraz serwisu, odpowiadając na rosnącą skalę i złożoność realizowanych przedsięwzięć.

Czytaj całość

F5 rozszerza portfolio bezpieczeństwa o narzędzia do ochrony systemów AI w środowiskach enterprise

F5 ogłosiło wprowadzenie dwóch nowych rozwiązań - F5 AI Guardrails oraz F5 AI Red Team - które mają odpowiedzieć na jedno z kluczowych wyzwań współczesnych organizacji: bezpieczne wdrażanie i eksploatację systemów sztucznej inteligencji na dużą skalę. Nowa oferta łączy ochronę działania modeli AI w czasie rzeczywistym z ofensy

Czytaj całość

Snowflake + OpenAI: AI bliżej biznesu

Snowflake przyspiesza wykorzystanie danych i sztucznej inteligencji w firmach, przenosząc AI z fazy eksperymentów do codziennych procesów biznesowych. Nowe rozwiązania w ramach AI Data Cloud integrują modele AI bezpośrednio z danymi, narzędziami deweloperskimi i warstwą semantyczną. Partnerstwo z OpenAI, agent Cortex Code, Semantic View Autopilot oraz rozwój Snowflake Postgres pokazują, jak budować skalowalne, bezpieczne i mierzalne wdrożenia AI w skali całej organizacji.

Czytaj całość

RAPORT ERP

Katalog rozwiązań IT

Katalog firm

Najnowsze artykuły

Magazyn bez błędów? Sprawdź, jak system WMS zmienia codzienność logistyki

Współczesna logistyka wymaga nie tylko szybkości działania, lecz także maksymalnej precyzji – to właśnie te czynniki coraz częściej decydują o przewadze konkurencyjnej firm. Nawet drobne pomyłki w ewidencji stanów magazynowych, błędy przy przyjmowaniu dostaw czy nieprawidłowe rozmieszczenie towarów, mogą skutkować poważnymi stratami finansowymi i opóźnieniami w realizacji zamówień. W jaki sposób nowoczesne rozwiązania do zarządzania pomagają unikać takich sytuacji? Czym właściwie różni się tradycyjny system magazynowy od zaawansowanych rozwiązań klasy WMS (ang. Warehouse Management System)? I w jaki sposób inteligentne zarządzanie procesami magazynowymi realnie usprawnia codzienną pracę setek firm?

Czytaj całość

Migracja z SAP ECC na S4 HANA: Ryzyka, korzyści i alternatywne rozwiązania

W ostatnich latach wiele firm, które korzystają z systemu SAP ECC (Enterprise Central Component), stoi przed decyzją o przejściu na nowszą wersję — SAP S4 HANA. W obliczu końca wsparcia dla ECC w 2030 roku, temat ten staje się coraz bardziej aktualny. Przemiany technologiczne oraz rosnące oczekiwania związane z integracją nowych funkcji, jak sztuczna inteligencja (AI), skłaniają do refleksji nad tym, czy warto podjąć tak dużą zmianę w architekturze systemu. Przyjrzyjmy się głównym powodom, dla których firmy rozważają migrację do S4 HANA, ale także argumentom, które mogą przemawiać za pozostaniem przy dotychczasowym systemie ECC, przynajmniej na krótki okres.

Czytaj całość

Jak maksymalizować zyski z MTO i MTS dzięki BPSC ERP?

Zysk przedsiębiorstwa produkcyjnego zależy nie tylko od wydajności maszyn, ale przede wszystkim od precyzyjnego planowania, realnych danych i umiejętnego zarządzania procesami. Dlatego firmy, które chcą skutecznie działać zarówno w modelu Make to Stock (MTS), jak i Make to Order (MTO), coraz częściej sięgają po rozwiązania klasy ERP, takie jak BPSC ERP.

Czytaj całość

Ponad połowa cyberataków zaczyna się od błędu człowieka

Ponad 2/3 firm w Polsce odnotowała w zeszłym roku co najmniej 1 incydent naruszenia bezpieczeństwa . Według danych Unit 42, zespołu analitycznego Palo Alto Networks, aż 60% ataków rozpoczyna się od działań wymierzonych w pracowników – najczęściej pod postacią phishingu i innych form inżynierii społecznej . To pokazuje, że w systemie ochrony organizacji pracownicy są kluczowym ogniwem – i że firmy muszą nie tylko edukować, ale też konsekwentnie egzekwować zasady cyberhigieny. Warto o tym pamiętać szczególnie teraz, w październiku, gdy obchodzimy Europejski Miesiąc Cyberbezpieczeństwa.

Czytaj całość

MES - holistyczne zarządzanie produkcją

Nowoczesna produkcja wymaga precyzji, szybkości i pełnej kontroli nad przebiegiem procesów. Rosnąca złożoność zleceń oraz presja kosztowa sprawiają, że ręczne raportowanie i intuicyjne zarządzanie coraz częściej okazują się niewystarczające. Firmy szukają rozwiązań, które umożliwiają im widzenie produkcji „na żywo”, a nie z opóźnieniem kilku godzin czy dni. W tym kontekście kluczową rolę odgrywają narzędzia, które porządkują informacje i pozwalają reagować natychmiast, zamiast po fakcie.

Czytaj całość